Alkmaar combineert een historische binnenstad vol grachten met een snel veranderende Kanaalzone en een weids polderlandschap rond De Schermer en De Rijp. Juist daardoor kunnen beschermde soorten bij verbouw, sloop of nieuwbouw een rol spelen. Met een ecologische quickscan in Alkmaar weet u vooraf waar u aan toe bent. JT Ecologie bezoekt uw locatie en levert het rapport doorgaans binnen 5 werkdagen, vanaf € 699,-.
Waarom een ecologische quickscan in Alkmaar?
De gemeente Alkmaar telt ruim 113.000 inwoners, verdeeld over de stad en zeventien kernen, zoals Oudorp, Koedijk, Stompetoren, Schermerhorn, Graft en De Rijp. Sinds 2015 horen de voormalige gemeenten Graft-De Rijp en Schermer bij Alkmaar. Daardoor is het een gemeente waar stedelijke en landelijke bouwopgaven naast elkaar bestaan: van grachtenpanden en rijksmonumenten in de binnenstad tot boerderijen en schuren in de polders.
Daarnaast staat Alkmaar voor een grote bouwopgave. Langs het Noordhollandsch Kanaal zijn plannen voor in totaal zo’n 15.000 woningen, onder meer in Overstad (circa 2.500), Oudorp (circa 2.300) en de Viaanse Molen (circa 5.400). Bestaande bedrijventerreinen maken daar plaats voor een mix van wonen, werken en recreëren, wat betekent dat er de komende jaren veel wordt gesloopt en getransformeerd.
Bovendien wil de gemeente in 2050 alle woningen aardgasvrij verwarmen, gemiddeld 1.600 woningen per jaar, en het isoleren van woningen is daarvoor een belangrijke stap. Bij na-isolatie van spouwmuren en daken kunnen verblijfplaatsen van beschermde soorten verloren gaan. Een quickscan brengt dat risico vooraf in beeld.
Natuur en beschermde soorten rond Alkmaar
Binnen de gemeentegrens ligt de Eilandspolder, een Natura 2000-gebied van bijna 1.400 hectare dat is aangewezen onder zowel de Vogel- als de Habitatrichtlijn. Het is een veenweidegebied dat sinds de tiende eeuw is ontgonnen, met hooi- en weilanden tussen brede watergangen en natuurlijk gevormde meertjes. Het oostelijk deel wordt grotendeels beheerd door Staatsbosbeheer, het westelijk deel door Landschap Noord-Holland. Voor dit gebied zijn onder meer de lepelaar, de noordse woelmuis, de bittervoorn en de kleine modderkruiper aangewezen, en het is ook van betekenis voor de grutto.
Ten zuiden daarvan ligt de droogmakerij De Schermer, met akkers, weilanden en weidevogels. Aan de westkant grenst Alkmaar aan het bosrijke gebied rond Nijenburg en het Heilooër Bos, dat de gemeente deelt met Heiloo.
In de stad zelf vragen vooral gebouwbewonende soorten aandacht. Volgens de Zoogdiervereniging verblijft ongeveer de helft van de Nederlandse vleermuissoorten in spouwmuren of daken. Ook huismussen en gierzwaluwen kunnen onder dakpannen van oudere panden nestelen. Of dat op uw locatie speelt, beoordelen wij tijdens de quickscan.
Regels en vergunningen in Alkmaar
Sinds 1 januari 2024 valt de natuurwetgeving onder de Omgevingswet. Voor soortenbescherming is in de regel de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag. Alkmaar neemt deel aan de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, die namens de provincie natuurtaken uitvoert. Kunnen uw werkzaamheden beschermde soorten raken, dan kan een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit nodig zijn.
Werkt u in de buurt van de Eilandspolder, dan kan ook de bescherming van het Natura 2000-gebied meewegen, bijvoorbeeld bij stikstofuitstoot tijdens de bouw; delen van het gebied zijn zeer gevoelig voor stikstof. Verder werkt de gemeente sinds 2024 aan een soortenmanagementplan (SMP) om het Alkmaars Isolatieprogramma Woningen natuurinclusief uit te voeren. Informeer bij de gemeente naar de actuele stand. Los daarvan geldt altijd de zorgplicht voor planten en dieren.
Wanneer heeft u een ecologische quickscan in Alkmaar nodig?
Een ecologische quickscan in Alkmaar is verstandig of vaak vereist bij bijvoorbeeld:
- renovatie, dakherstel of verbouw van een grachtenpand of monument in de binnenstad;
- sloop of transformatie van een bedrijfspand in de Kanaalzone, zoals in Overstad of de Viaanse Molen;
- na-isolatie van spouwmuren of daken;
- verbouw of sloop van een boerderij of schuur in het buitengebied, bijvoorbeeld in De Schermer of rond De Rijp;
- werk aan oevers en watergangen, of het kappen van bomen;
- een aanvraag voor een omgevingsvergunning waarbij de gemeente een ecologische onderbouwing vraagt.
Zo werkt onze quickscan
- Kennismaking – in een kort intakegesprek, online of op locatie, bespreken we uw plan en planning.
- Bureaustudie – vervolgens verzamelen we bekende waarnemingen en gegevens over natuur rond uw locatie.
- Veldbezoek – daarna inspecteert een ecoloog gebouwen, bomen, oevers en terrein op sporen en geschikte plekken voor beschermde soorten.
- Rapport – ten slotte ontvangt u doorgaans binnen 5 werkdagen een helder rapport met conclusies en concreet advies.
Ons doel: een positieve quickscan zonder vervolgonderzoek
Wij willen dat u na de quickscan meteen verder kunt. Daarom beoordelen we niet alleen de risico’s, maar kijken we ook samen met u hoe uw plan zo kan worden uitgevoerd dat beschermde soorten ontzien worden. Soms is een slimme planning al genoeg: vogels die alleen tijdens het broedseizoen beschermd zijn, zoals de spreeuw, ontziet u bijvoorbeeld door buiten die periode te werken. Zo komen we waar het kan binnen de regels tot een positieve quickscan.
Blijkt nader onderzoek toch nodig, bijvoorbeeld naar vleermuizen, huismussen of gierzwaluwen, dan zijn we daar eerlijk over en helpen we u het op tijd in te plannen, want dit onderzoek is gebonden aan vaste periodes in het jaar. Lees meer over soortenonderzoek.
Veelgestelde vragen over een ecologische quickscan in Alkmaar
Ik wil mijn grachtenpand in de binnenstad renoveren. Waar moet ik op letten?
Oudere panden hebben vaak kieren, spouwmuren en dakpannen waar vleermuizen, huismussen of gierzwaluwen een plek kunnen vinden. Tijdens de quickscan beoordelen we of daar aanwijzingen voor zijn en wat dat betekent voor uw planning. Zo voorkomt u verrassingen als de steigers al staan.
Mijn perceel ligt in de buurt van de Eilandspolder. Heb ik dan altijd een natuurvergunning nodig?
Nee, niet automatisch. Het hangt af van wat u gaat doen en wat de mogelijke effecten op het Natura 2000-gebied zijn, bijvoorbeeld door stikstof of verstoring. In de quickscan signaleren we of dit aandacht vraagt.
Wat kost een ecologische quickscan in Alkmaar en hoe snel heb ik het rapport?
Een quickscan kost vanaf € 699,-. Het rapport ontvangt u doorgaans binnen 5 werkdagen na het veldbezoek.
Geldt het soortenmanagementplan van de gemeente ook voor mijn project?
Het SMP waaraan de gemeente werkt, is gericht op het isolatieprogramma voor woningen. Voor andere ingrepen, zoals sloop of nieuwbouw, blijft een eigen beoordeling in veel gevallen nodig. Wij kijken graag met u mee.
Vraag een ecologische quickscan aan in Alkmaar
Heeft u plannen in Alkmaar of een van de dorpen? Bel ons op 085 060 4859 of mail naar info@jt-ecologie.nl, dan bespreken we graag wat uw project nodig heeft.
Actief in Alkmaar en omgeving
Wij voeren de ecologische quickscan in Alkmaar uit in de stad en in alle kernen van de gemeente, van Oudorp en Koedijk tot Stompetoren, Schermerhorn, Grootschermer, Graft en De Rijp. Ook in de buurgemeenten zijn we actief, zoals in Heiloo en Castricum. Meer over de dienst zelf leest u op de pagina Quickscan Flora & Fauna; voor uitgebreider onderzoek kunt u terecht bij flora- en faunaonderzoek.